Zespół Muzyki Dawnej – Koncert świąteczny/Tomasz Ritter


Piątek, 21 grudnia 2018, godz. 19:00
Bilety 30, 25, 20 zł
Sala koncertowa FL

Koncert świąteczny

Zespół Muzyki Dawnej Filharmonii Lubelskiej
Tomasz Ritter
– fortepian (fortepian historyczny Broadwood 1847)
Laureat I Nagrody Międzynarodowego Konkursu Chopinowskiego na Instrumentach Historycznych
Dominik Mielko – dyrygent

Program:
Antonín Dvořák – Serenada E-dur na smyczki op. 22 B. 52
Fryderyk Chopin – Koncert fortepianowy f-moll (w opracowaniu z roku 1836 na zespół kameralny)

Lublinianin Tomasz Ritter ma zaledwie 23 lata, a na koncie błyskotliwy sukces – zwycięstwo w I Międzynarodowym Konkursie Chopinowskim na Instrumentach Historycznych, który odbył się we wrześniu br. w Warszawie. Laur ten nie był szczęśliwym zrządzeniem losu, a raczej zwieńczeniem konsekwentnie budowanej kariery muzycznej, w której kolejnymi kamieniami milowymi była nauka w Moskiewskim Konserwatorium im. Piotra Czajkowskiego w klasach Michaiła Voskresienskiego (fortepian), Marii Uspienskiej (klawesyn) i Alexeia Lubimova (fortepian historyczny), a przede wszystkim liczne nagrody w kolejnych konkursach muzycznych, z których bodaj najcenniejsza to I miejsce IX Międzynarodowego Konkursu Młodych Pianistów „Artura Rubinsteina in memoriam” w Bydgoszczy w 2011 r., gdzie, obok najwyższego trofeum, uhonorowano go także nagrodą specjalną im. Anieli Młynarskiej-Rubinstein, Rubinową Szpilą Artura Rubinsteina dla osobowości artystycznej konkursu oraz nagrodą Orkiestry Symfonicznej Filharmonii Pomorskiej.

Dodajmy, że Filharmonia Lubelska już w 2010 r. dostrzegła potencjał młodego pianisty – grudniowy koncert będzie piątym wspólnym projektem w karierze Tomasza Rittera. Ostatni raz gościliśmy artystę w lutym br. z recitalem fortepianowym. Tym razem w roli głównej także usłyszymy fortepian, ale ten historyczny. Lubelski koncert jest bowiem nawiązaniem do chopinowskiego konkursu, który został powołany do życia w stulecie odzyskania przez Polskę niepodległości przez Narodowy Instytut Fryderyka Chopina we współpracy z Telewizją Polską i Polskim Radiem. Kolejne edycje będą organizowane co pięć lat, wzorem Międzynarodowego Konkursu Chopinowskiego. Ideą przyświecającą organizatorom konkursu było przywrócenie autentyczności brzmienia muzyce Fryderyka Chopina. Zbliżenie do oryginalnej barwy i mechaniki instrumentów, jakimi dysponował kompozytor, pozwala uchwycić niepowtarzalną specyfikę muzyki Chopina, z jej unikatową artykulacją i harmoniką, w dużej mierze zatracaną w interpretacjach na instrumentach współczesnych.

Tomasz Ritter wykona w Lublinie pierwszy z dwu koncertów Fryderyka Chopina – Koncert f-moll. Utwór powstawał między wczesną jesienią roku 1829 a wczesną wiosną roku następnego, z inspiracji uczuciem żywionym przez Chopina do Konstancji Gładkowskiej. Co ciekawe wydany został  kilka lat później z dedykacją dla Delfiny Potockiej, wieloletniej serdecznej przyjaciółki Chopina. Po raz pierwszy na wielkiej estradzie Koncert f-moll zabrzmiał 17 marca roku 1830 w Teatrze Narodowym i był to pierwszy prawdziwie wielki koncert Chopina. To prawykonanie poprzedziły dwie na wpół prywatne próby: pierwsza w lutym, w gronie rodziny i najbliższych przyjaciół, druga na początku marca, również w salonie Chopinów, w obecności warszawskiej elity muzycznej: Elsnera, Kurpińskiego, Żywnego. Partię orkiestry realizowano wówczas w składzie kameralnym, podobnie jak będzie to miało miejsce w Lublinie.

Koncert f-moll został skomponowany zgodnie z wymaganiami gatunku, według wzoru pochodzącego od Mozarta, ale przejętego bezpośrednio z rąk jego ucznia, wirtuoza fortepianu, Johanna Hummla. W utworze wyraźnie słyszalne są inspiracje twórczością Hummla, którego filozofia polegała na tym, by „cieszyć się światem przez dawanie radości światu”. Nie ulega również wątpliwości, że pianistyczna faktura utworu została ukształtowana przez technikę określaną jako styl brillant. Lecz trzeba od razu dodać: wirtuozeria stylu brillant została w obu Koncertach Chopina (powstałych na jednej fali) zarazem doprowadzona do swego apogeum, jak i przezwyciężona. Przezwyciężona przez powrót tematów do klasycznej, mozartowskiej prostoty (w stylu brillant bywały one nieco pretensjonalne lub banalne) i przez przeniknięcie całości już nie sentymentalną, a typowo romantyczną ekspresją przyjmowaną jako poetyczność. Koncert f-moll stał się punktem wyjścia dla koncertu romantycznego, wraz z Koncertami a-moll Schumanna i g-moll Mendelssohna. Zdzisław Jachimecki zauważył, że o jego niepowtarzalnej poetyckości zadecydować mogła „metryka pochodzenia z osobistych przeżyć”. Nie da się zaprzeczyć. Koncert f-moll jawi się istotnie jako dzieło młodzieńczego natchnienia uskrzydlonego uczuciem pierwszej miłości.

Program lubelskiego koncertu dopełni arcyromantyczna Serenada na smyczki E-dur op. 22 Antonina Dvořáka (1841-1904), uznawana za jedno z najpiękniejszych dzieł w swoim gatunku. Utwór powstał w niespełna dwa tygodnie w maju 1875 roku i pozostaje do dziś jednym z najpopularniejszych dzieł orkiestrowych kompozytora. W tej części koncertu usłyszymy Zespoł Muzyki Dawnej Filharmonii Lubelskiej, który poprowadzi Dominik Mielko.

 

 

 

 

Partner Filharmonii