VII Międzynarodowy Festiwal Braci Wieniawskich. Koncert symfoniczny M. Bruch / H. Berlioz

piątek: 12 kwietnia 2024
godz. 19:00 - Sala koncertowa FL

ORKIESTRA SYMFONICZNA FILHARMONII LUBELSKIEJ
AGATA SZYMCZEWSKA – skrzypce
MAREK PIJAROWSKI – dyrygent

Program:
M. Bruch – I Koncert skrzypcowy g-moll, op. 26
H. Berlioz – Symfonia fantastyczna c-moll, op. 14

W literaturze skrzypcowej jednym z najpopularniejszych koncertów skrzypcowych, obok dzieł takich kompozytorów jak L. van Beethoven, J. Brahms, czy P. Czajkowski, jest z pewnością Koncert skrzypcowy g-moll Maxa Brucha z opusu 26. I choć nie jest to jedyny tego typu utwór niemieckiego twórcy, to właśnie on na stałe wpisał się do repertuaru sal koncertowych na całym świecie. Koncert urzeka słuchaczy wyjątkowym Adagio (II część), które stało się niejako „sercem” całej kompozycji. I część (Vorspiel: Allegro moderato) stanowi w stosunku do niej jedynie preludium o charakterze rapsodycznym. Dedykowany słynnemu skrzypkowi Josephowi Joachimowi stanowi przykład konserwatywnego romantyzmu w stylu wyznaczonym przez Mendelssohna, z doskonale wyważoną proporcją pomiędzy wirtuozerią a wyrazowością.

Symfonia fantastyczna Hectora Berlioza (z podtytułem „Epizod z życia artysty”) stała się kamieniem milowym w historii muzyki. A to za sprawą wplecionego w partyturę manifestu artystycznego kompozytora – skierowania muzyki na tory programowości, sięgania do treści pozamuzycznych. W tym przypadku za źródło inspiracji posłużyły osobiste przeżycia i wrażliwa natura twórcy, który dodatkowo doświadczył nieszczęśliwej i nieodwzajemnionej miłości do angielskiej aktorki Harriet Smithson, z którą nota bene ostatecznie wziął ślub. Program symfonii dołączył Berlioz do wydania paryskiej gazety, tuż przed premierą symfonii („Le Figaro”, 21 maja 1830).

Program symfonii autorstwa H. Berlioza, (kliknij by rozwinąć)

„Kompozytor miał zamiar przedstawić muzyką różne momenty z życia artysty. Plan do instrumentalnego dramatu bez tekstu musi być z góry wyjaśniony. Program niniejszy należy przeto uważać za jakby mówiony tekst opery, przedstawiający charakter i wyraz następujących po sobie części.

I część. Marzenia, namiętności.
Autor przyjmuje, że młody muzyk w owym stanie duszy, który słynny pisarz Chateaubriand określa tak trafnie jako „fale namiętności”, spostrzega po raz pierwszy kobietę, łączącą w sobie wszystkie uroki wyśnione w marzeniach o idealnej istocie. Zakochuje się do szaleństwa. Kaprys losu sprawia, że obraz ukochanej ukazuje mu się wraz z muzyczną myślą, taką idee fixe. Oto powód nieustannego powracania melodii rozpoczynającej pierwsze Allegro.

II część. Bal.
Artysta, otoczony gwarem zabawy, podziwia wspaniałości natury. Ale wszędzie ściga go obraz ukochanej i odbiera mu spokój.

III część. Scena na wsi.
Wieczorem na wsi słyszy z oddali głosy dwóch pasterzy. Okolica, poszum drzew, złudne nadzieje wzajemnej miłości – wszystko splata się razem, dając jego sercu nadzwyczajny spokój, a myśl kierując ku radości. Spodziewa się, że wkrótce nie będzie już sam. Ale jeśli umiłowana go zawiedzie? Nadzieję i lęk, radosne oczekiwanie i posępne przeczucia wyraża Adagio.

IV część. Marsz na stracenie.
Ponieważ artysta przekonał się, że ta, którą uwielbia, nie odwzajemnia jego miłości, nie potrafi go zrozumieć, a nawet jest go niegodna, truje się zażywając opium. Zbyt słaba dawka narkotyku nie zabija go, lecz pogrąża w ciężkim śnie. Artysta śni, że zamordował ukochaną i został skazany na śmierć. Prowadzony jest na miejsce stracenia, stając się świadkiem własnej egzekucji.

V część. Sabat czarownic.
Młody muzyk widzi się pośród zgrai dziwnych postaci, które zebrały się na jego pogrzebie. Wybranka serca także przybywa na ten sabat, witana okrzykami radości. Rozpoczyna się ceremonia.”


Pomimo programowego charakteru dzieła był on jednocześnie przekonany, że „…symfonia zdobywa własne, wystarczające muzyczne zainteresowanie niezależnie od jakichkolwiek zamiarów dramaturgicznych”. Dzieje się to m.in. za sprawą traktowanego wariacyjnie motywu przewodniego – idée fixe, który powraca we wszystkich pięciu częściach dzieła. Jako pierwszy kompozytor wykorzystał też tak bogatą obsadę orkiestrową, która odtąd stała się co raz częstszą praktyką wśród twórców muzyki symfonicznej.

UWAGA!
Koncert wchodzi w skład karnetu na kwiecień. Karnet w cenie 160,00 zł (normalny), 128,00 zł (ulgowy). Koncerty wchodzące w skład karnetu – 5.04, 12.04, 19.04 oraz 26.04. Karnet do kupienia tylko w kasie Filharmonii. Karnet nie dotyczy miejsc objętych biletem premium.

Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego, w ramach programu „Muzyka”, realizowanego przez Narodowy Instytut Muzyki i Tańca

×
×

Koszyk

Skip to content