Mariusz Dubaj

Prof. UMCS dr hab. Mariusz Dubaj (ur. 1959 w Krasnymstawie), kompozytor, teoretyk muzyki, pianista, organizator życia muzycznego. W zakresie kompozycji konsultował się początkowo z Ignacym Lipczyńskim i Włodzimierzem Dębskim. Jest absolwentem z wyróżnieniem jednej z lubelskich szkół muzycznych w klasie fortepianu Teresy Księskiej-Falger. Z wyróżnieniem ukończył Akademię Muzyczną w Gdańsku w zakresie teorii muzyki (praca magisterska o „Makrokosmosie” amerykańskiego kompozytora George’a Crumba, promotor Prof. Marek Podhajski, pierwsza nagroda na Ogólnopolskim Konkursie Prac Magisterskich Akademii Muzycznych) oraz kompozycji w klasie Prof. Eugeniusza Głowskiego. Fortepian w gdańskiej uczelni muzycznej studiował pod kierunkiem Prof. Jerzego Sulikowskiego oraz Prof. Włodzimierza Wiesztordta. Doktorat z kompozycji oraz habilitację z kompozycji i teorii muzyki uzyskał w Akademii Muzycznej w Krakowie pod kierunkiem Prof. Marka Stachowskiego – wybitnego ucznia Krzysztofa Pendereckiego oraz wieloletniego rektora tej uczelni. Od 1987 roku konsultował się m.in. z Witoldem Lutosławskim. Jest laureatem wielu nagród i konkursów w kraju i za granicą, w tym m.in. „Złotych Karpi” Krasnystaw 2000, trzykrotnie Nagród II stopnia Rektora UMCS, Medalu 700-lecia Lublina, Medalu „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” wręczonego na Zamku Królewskim w Warszawie w 2015 roku. Jego utwory były wielokrotnie wykonywane w Polsce i wielu krajach świata (Anglia, Dania, Francja, Grecja, Niemcy, Holandia, Japonia, Portugalia, Węgry, Włochy, Ukraina, USA), nagrywane na płyty (m.in. DUX, Polskie Radio, Filharmonia Lubelska), wydawane drukiem (m.in. PWM, POLIHYMNIA). Jest współorganizatorem krasnostawskiej szkoły muzycznej oraz inicjatorem nazwania jej imieniem Witolda Lutosławskiego, powołania Lubelskiego Oddziału Związku Kompozytorów Polskich oraz cyklu koncertów kompozytorów lubelskich o nazwie AKORD (w latach 1988-2015 piętnaście edycji), nazwania refektarza przy Muzeum Regionalnym w Krasnymstawie imieniem Ignacego Lipczyńskiego. Obecnie pełni funkcję Prezesa Lubelskiego Oddziału ZKP. Jest autorem rekonstrukcji „Mazurka Dąbrowskiego” z refrenem w opracowaniu Fryderyka Chopina (PWM 1999). Skomponował wiele utworów symfonicznych, kameralnych, chóralnych, solowych (w tym głównie fortepianowych), elektronicznych oraz piosenek i opracowań. Pisze także wiersze i aforyzmy (ok. 30 tysięcy). Wśród jego kompozycji związanych ze sztukami plastycznymi wymienić można m.in. „Reprodukcje” na fortepian (tomy I i II) inspirowane malarstwem holenderskim oraz „Kompozycję Jubileuszową III” na instrument elektroniczny według obrazu Leona Tarasewicza, zaprezentowaną w roku 2000 podczas Jubileuszu 15-lecia lubelskiej Galerii Białej.

Mariusz Dubaj (fot. Ewa M. Zarzycka)

 

Mariusz Dubaj jest autorem „Largo na wielką orkiestrę (1999/2001)”. Utwór znalazł się na płycie „Wariacje na temat K. Dębskiego” i inne lubelskie prawykonania wydanej w 2015 r.
„Largo na wielką orkiestrę (1999/2001) dedykowane jest ofiarom międzynarodowego terroryzmu w Nowym Jorku, Waszyngtonie i Pensylwanii, 11 września 2001 roku. Tytuł może kojarzyć się nie tylko z bardzo wolnym tempem, liryczną lub dramatyczna emocjonalnością, ale też z szerokim oddechem narracji muzycznej. Istotą struktury muzycznej Larga jest ewolucja repetytywnej sekundowej oscylacji melodycznej. Dokonuje się ona w obrębie czterech faz – statycznej, nokturnowej, ostinatowej oraz wieloczłonowej syntetycznej. Inspiracją były dla mnie rozbudowane kompozycje o jednolitym charakterze, np. wolne części dzieł L. van Beethovena, G. Mahlera, czy K. Pendereckiego. Istotny wpływ na kształt narracji muzycznej miały doświadczenia wyniesione z pracy nad innymi własnymi kompozycjami – symfonicznymi, chóralnymi, czy tzw. otwartymi”.

Utwór znalazł się na płycie „Wariacje na temat K. Dębskiego” i inne lubelskie prawykonania, która ukazała się w 2015 r.