Koncert symfoniczny

Bedřich Smetana – Má vlast („Moja ojczyzna”)

• Wyszehrad (Vyšehrad)

• Wełtawa (Vltava)

• Szarka (Šárka)

• Z czeskich łąk i gajów (Z českých luhů a hájů)

• Tabor (Tábor)

• Blaník

Bedřich Smetana (1824–1884)
    Droga Smetany na szczyty nie była ani łatwa, ani prosta. Urodził się w Litomyšlu w 1824 roku i nie pochodził z rodziny muzyków. Jako dziecko uczył się co prawda gry na skrzypcach i fortepianie, ojciec jednak nie uznawał zawodu muzyka jako właściwej drogi kariery dla swego syna. Smetana chciał zaistnieć jako pianista, ale zarzucano mu zbytnią delikatność gry. Zawędrował nawet do Szwecji, gdzie założył w Göteborgu cieszącą się dużą popularnością szkołę muzyczną. Na jego koncertach nie było jednak tłumów, więc ostatecznie artysta skupił się na kompozycji i dyrygenturze.

    Co ciekawe, chociaż był twórcą pierwszej czeskiej opery i czuł się Czechem, wyrastał w środowisku niemieckojęzycznym, a ojczysty język poznał dopiero w dojrzałym wieku. Gdy stracił słuch – miał wówczas 50 lat – w całości poświęcił się kompozycji. Stworzenie najważniejszego dzieła symfonicznego „Moja ojczyzna” zajęło artyście siedem lat, podczas których mierzył się z postępującą głuchotą. Nad dwoma pierwszymi częściami pracował równolegle jesienią 1874 roku, kolejne dwie sfinalizował odpowiednio w lutym i październiku 1875 (wtedy pierwszy raz pojawił się wspólny tytuł „Moja ojczyzna”), a po trzech latach przerwy ukończył ostatnie dwa ogniwa cyklu.

    „Wyszehrad”, „Wełtawa”, „Szarka”, „Z czeskich łąk i gajów”, „Tabor” i „Blanik” są od siebie niezależne, miały swe oddzielne premiery. Łączy je jednak tematyka i wspólne motywy, portretują dzieje i przyrodę ojczyzny kompozytora, tworzą sugestywne symfoniczne obrazy zachwycając urodą melodii, barwnością orkiestracji i ilustracyjnością. Każdy nawiązuje do wybranego miejsca, epizodu z dziejów kraju lub do legend, stanowiąc muzyczny wyraz gorącego patriotyzmu i stając się skutecznym narzędziem w propagowaniu niepodległościowych aspiracji Czechów na arenie międzynarodowej.