Ułatwienia dostępu

Program

Gustav Mahler III Symfonia d-moll

Wykonawcy

Orkiestra Symfoniczna Filharmonii Lubelskiej

Łukasz Borowicz – dyrygent

Opis

III Symfonia d-moll Gustava Mahlera, ukończona w 1896 roku, należy do najbardziej rozbudowanych dzieł kompozytora i stanowi porywającą próbę stworzenia muzycznej wizji świata. Pierwotny zamysł zakładał podział na programowe ogniwa odnoszące się do kolejnych stopni natury i ludzkiego doświadczenia – od materii nieożywionej, przez świat roślin, zwierząt i człowieka, aż po miłość boską. Mahler ostatecznie z nich zrezygnował, pozostawiając muzyce możliwość funkcjonowania poza jednoczesną narracją. Monumentalizm dzieła wspiera się na potężnym aparacie wykonawczym: orkiestrze symfonicznej, głosie altowym solo, chórze żeńskim, chórze dziecięcym oraz instrumentach grających poza sceną.

Pierwsza część rozpoczyna się od monumentalnego wejścia opartego na niskich instrumentach dętych, po których pojawia się uroczysty temat wykonywany przez osiem rogów. Zderzenie marszowych rytmów, sygnałów dętych i fragmentów o lirycznym charakterze tworzy muzykę o niezwykłej różnorodności. W kolejnych ogniwach Mahler sięga po coraz subtelniejsze środki.

Część druga przynosi stylizowany menuet, trzecia – scherzo, w którym ważną rolę odgrywa motyw zaczerpnięty z pieśni Ablösung in Sommer oraz odległe sygnały trąbki pocztowej.

W części czwartej głos altowy intonuje śpiew do słów z Tako rzecze Zaratustra Friedricha Nietzschego, po czym chór żeński i dziecięcy sięga po tekst ludowej pieśni ze zbioru Des Knaben Wunderhorn, prowadząc muzykę od refleksji nad ludzkim istnieniem ku wizji miłości. Finałowe, monumentalne Adagio rezygnuje z tekstu na rzecz czystej instrumentalnej metafizyki – jego szeroka, hymniczna fraza prowadzi do promiennej, majestatycznej kulminacji w D-dur. Mahler mistrzowsko spaja elementy pozornie odległe: monumentalizm i intymność, taniec i filozoficzną refleksję, codzienność i transcendencję. III Symfonia włącza w obieg narracji niemal każdy rodzaj brzmienia, a jej rozległa forma służy przede wszystkim kierowaniu przestrzeni dla doświadczenia natury, człowieka i transcendencji.

sygnet z logo

Newsletter

Dołącz do naszego newslettera i bądź kulturalnie na bieżąco.